10 redenen om te stoppen met social media zijn er voor een ondernemer meer dan voor wie dan ook: je krijgt elke dag een tot twee uur werktijd terug, je concentratie herstelt zodat je weer diep werk kunt doen, je stopt met jezelf vergelijken met concurrenten die alleen hun successen posten, je slaapt beter en begint scherper aan de dag, je maakt betere beslissingen zonder de ruis van meningen en trends, je bespaart geld op advertenties die je uit gewoonte inkoopt, je hebt echt contact met klanten in plaats van likes, je beschermt je bedrijfsgegevens en je privacy, je stopt met reageren op elk bericht en gaat weer zelf bepalen wat prioriteit heeft, en je merkt na een maand dat je omzet er niet van afhing. Dit gaat niet over social media als marketingkanaal, dat kun je uitbesteden of inplannen. Het gaat over de scrollende ondernemer die zijn dag kwijtraakt aan een feed die hem niets oplevert.
Hoeveel tijd kost social media een ondernemer echt?
Kijk een week naar de schermtijdstatistieken van je telefoon voordat je iets besluit. De meeste ondernemers schrikken ervan: een half uur in de ochtend, een kwartier tussen elke afspraak, een half uur in de avond op de bank. Tel dat op en je zit al snel aan een werkdag per week. Dat is tijd die je niet aan acquisitie, productontwikkeling of gewoon aan je gezin besteedt.
Het venijnige is dat social media zich voordoet als werk. Je "houdt de markt in de gaten", je "netwerkt", je "checkt de concurrentie". In de praktijk is het meestal scrollen met een zakelijk excuus. Wie eerlijk is, weet precies welke minuten iets opleverden en welke niet.
Wat doet het met je concentratie en je beslissingen?
Ondernemen vraagt om lange stukken geconcentreerd werk: een offerte schrijven, een jaarplan maken, een lastig gesprek voorbereiden. Social media traint je brein op het tegenovergestelde: korte prikkels, snelle beloningen, voortdurend schakelen. Na een paar weken zonder merken de meeste mensen dat ze weer een uur aan één stuk kunnen werken, en dat de kwaliteit van dat werk hoger is.
Ook je beslissingen worden beter. Op social media zie je elke dag de hoogtepunten van andere ondernemers: de nieuwe bedrijfsauto, de grote deal, de groeicijfers. Dat zet druk op je eigen keuzes en verleidt tot beslissingen die meer met status dan met je bedrijf te maken hebben. Zonder die stroom bepaal je zelf wat een goed jaar is. Het Trimbos-instituut publiceert regelmatig over de effecten van schermgebruik op concentratie en mentale gezondheid.
Hoe zit het met geld en bedrijfsgegevens?
Veel ondernemers geven geld uit aan gesponsorde berichten en advertenties zonder ooit goed te meten wat het oplevert. Het is makkelijk, het voelt als iets doen, en de platforms maken het je zo eenvoudig mogelijk. Stop je met de apps, dan ben je gedwongen na te denken over welke kanalen echt klanten opleveren. Vaak blijkt dat mond-tot-mondreclame, een goede website en een simpele nieuwsbrief meer doen dan al die posts bij elkaar.
Daarnaast deel je op social media meer over je bedrijf dan je denkt: wie je klanten zijn, met wie je samenwerkt, waar je bent, wanneer je op vakantie bent. Die informatie is bruikbaar voor concurrenten en voor oplichters die zich voordoen als leverancier of klant. De KVK en de Autoriteit Persoonsgegevens geven praktische richtlijnen over het beschermen van bedrijfs- en klantgegevens.
Verlies je niet je zichtbaarheid en je klanten?
Dit is de angst die ondernemers tegenhoudt: "Als ik niet post, vergeten ze me." De realiteit voor de meeste kleine bedrijven is dat het bereik van hun posts klein is en de klanten die ertoe doen via andere wegen binnenkomen. Maak onderscheid tussen social media als kanaal en social media als gewoonte. Het kanaal kun je behouden zonder de gewoonte: plan één keer per week een half uur in om berichten in te plannen, of besteed het uit. De apps op je telefoon heb je daar niet voor nodig.
- Zet je bedrijfspagina's op de laptop, niet op je telefoon.
- Plan content vooruit met een planningstool, één vast moment per week.
- Zet de e-mailmeldingen van de platforms uit en check berichten op vaste tijden.
- Meet wat er binnenkomt: vraag nieuwe klanten hoe ze je gevonden hebben.
Hoe pak je het als ondernemer praktisch aan?
Begin met een proefperiode van dertig dagen. Verwijder de apps van je telefoon, houd je zakelijke accounts alleen op de laptop en spreek met jezelf af wanneer je die opent. Zet de vrijgekomen tijd bewust in: een uur in de ochtend voor het belangrijkste werk van de dag, voordat je mail en berichten opent. Houd bij wat er met je omzet, je energie en je werkdagen gebeurt.
Na die maand beoordeel je eerlijk. Grote kans dat je de apps niet mist, maar wel de gewoonte, en dat die gewoonte inmiddels is vervangen door iets nuttigers. Wil je toch terug, doe het dan bewust: één platform, vaste momenten, alleen zakelijk. Meer over hoe deze platforms werken en waarom ze zo moeilijk los te laten zijn, lees je op Wikipedia. En voor advies over werkdruk en gezond ondernemen kun je terecht bij MKB-Nederland. Uiteindelijk is dit de vraag die telt: bouw jij je bedrijf, of bouw je een feed?
